©2019 by Anna-Jane Stilwell

POLSKA ANKIETA STAWEK ZA USŁUGI LEKTORSKIE (PASUL)

SPIS TREŚCI

1. Wstęp

2. Metodyka badania

2.1 Cel badania

2.2 Narzędzie badawcze

2.3 Próba badawcza

3. Wyniki ankiety

3.1 Analiza poszczególnych pytań

3.2 Analiza poszczególnych pytań w kontekście lat doświadczenia lektora

3.3 Najpopularniejsze stawki ​​

4. Podsumowanie

4.1 Podsumowanie wyników

4.2 Rate card

4.3 Praca z klientami za granicą

4.4 Rady dla początkujących lektorów

4.5 Kolejne kroki​

 

Podziękowania

1. Wstęp

Lektorstwo onegdaj było ekscytującą, tajemniczą pracą, którą tylko nieliczni mogli wykonywać. W związku z dostępnością sprzętu do nagrywania, dziś wiele osób próbuje swoich sił. Technologia, jak zwykle, daje nam wielkie możliwości: lektor nagrywając w domu oszczędza klientowi i sobie pieniądze i czas. Stwarza ona jednak również zagrożenie – rynek może zostać zalany amatorami, bo większość laików myśli, że lektorstwo to tylko „mówienie do mikrofonu”. Co więcej, nie każdy klient ma doświadczenie w ocenianiu standardu lektora. Może więc zasugerować się ceną i wybrać tańszego, a nie każdy lektor czuje się na tyle pewny siebie by edukować klienta lub zapomina, że „początkujący” klient, który nigdy nie korzystał z usług lektorskich, może nie znać naszego rynku.

 

Do najlepiej płatnych zleceń wysokiej rangi produkcje będą używały tylko tych lektorów, którzy są w stanie pracować na poziomie profesjonalnym. Są studia, które nie będą pracowały z lektorem, który ma niskie stawki, bo od razu pachnie to amatorszczyzną. Jednak nie każda produkcja, nad którą lektor pracuje, będzie prestiżowa. Nasze głosy są potrzebne także w skromnych video explainerach, systemach telefonicznych czy szkoleniach typu e-learning. Dla wielu lektorów tego typu nagrania to sposób zarabiania na życie i właśnie ci lektorzy są najbardziej narażeni na konkurencje, ze strony tych niedoświadczonych lub tych, którzy nie doceniają, ile tak naprawdę ich głos jest wart. Nie pomaga również przeświadczenie, że skoro robimy to, co lubimy, to powinniśmy się cieszyć, zupełnie nie biorąc pod uwagę jak ważny jest dobrej jakości głos lektorski dla produkcji. Kolejnym problemem jest fakt, że w środowisku lektorskim mówienie o stawkach to temat tabu, a kto na tym korzysta? Tylko klienci, bo przecież nie my.

 

Celem Polskiej Ankiety Stawek za Usługi Lektorskie (PASUL) jest przełamanie tego tabu, poznanie polskiego rynku, poznanie innych lektorów i inicjacja dialogu pomiędzy lektorami a klientami, aby obydwie strony czuły się usatysfakcjonowane. O potrzebie ankiety świadczy niesamowicie pozytywny odzew polskiego środowiska lektorskiego. Mam nadzieję, że ankieta okaże się pomocna, dla każdego, kto pracuje w naszej branży.

2. Metodyka badania

2.1 Cel ankiety

Celem ankiety było zbadanie stawek za usługi lektorskie, praktykowanych przez polskich lektorów, aby dać im wgląd w ich własny rynek oraz ustalić listę stawek na rynek polski typu „rate card” na wzór krajów, w których istnieją lektorskie związki zawodowe. Według mojej wiedzy jest to pierwsza taka inicjatywa w Polsce.

2.2 Narzędzie badawcze

Narzędziem badawczym była ankieta umieszczona na platformie SurveyMonkey.

 

Zorganizowana została tak, by była zrozumiała i łatwa do wypełnienia. Wypełnienie zajęło uczestnikom średnio 5 minut. Ankieta zawierała 10 pytań dotyczących stawek za poszczególne typy nagrań lektorskich. Pytała ona również o liczbę lat doświadczenia lektora. Ankieta była anonimowa, jednak dawała możliwość zostawienia adresu email, jeśli lektor chciał otrzymać jej wyniki.

 

Ankieta była dostępna od 16 lipca do 19 września 2019 roku. Uczestnicy mogli ją otworzyć klikając na publicznie dostępny link. Link został udostępniony w grupach lektorskich na Facebooku oraz na stronie portalu PolscyLektorzy.pl.

 

Ankieta została pozytywnie przyjęta przez środowisko lektorskie, o czym świadczy rozmiar próby badawczej i jakość zebranych danych.

2.3 Próba badawcza

Próbę badawczą stanowili lektorzy, którzy są członkami lektorskich grup na Facebooku oraz czytelnikami portalu branżowego PolscyLektorzy.pl. Uczestnicy wypełnili ankietę dobrowolnie. Byli to zazwyczaj lektorzy, którzy zgadzają się, że taka ankieta jest potrzebna, dlatego hojnie dzielili się informacjami o swoich stawkach.

 

Łącznie zebrano 68 odpowiedzi, z czego 5 zostało odrzuconych, ponieważ nie zostały wypełnione.

3. Wyniki ankiety

 

3.1 Ankieta: analiza poszczególnych pytań

Sekcja ta podsumowuje odpowiedzi na poszczególne pytania.

Ze względu na rozrzut w stawkach, podczas analizy wyników brane były pod uwagę średnia arytmetyczna oraz ucinana. Jednak ze względu na niewielkie różnice w wynikach, ostatecznie postanowiłam przedstawić w raporcie wartości jedynie średnich arytmetycznych.

 

Q1: Od ilu lat pracujesz jako lektor?

 

Pytanie to było jedynym w ankiecie, na które odpowiedź była obowiązkowa, w związku z tym odpowiedziało na nie 100% respondentów.

56% ankietowanych pracuje jako lektor od 6 do 20+ lat, 38% ma 1-5 lat doświadczenia, a 8% jest w branży mniej niż rok.

 

Q2 Jaka jest Twoja stawka za reklamę TV (licencja na rok)?

 

Na pytanie odpowiedziało 98,41% respondentów.

Q3 Jaka jest Twoja stawka za reklamę internetową (licencja na rok)?

 

Na pytanie odpowiedziało 98,41% respondentów.

Q4 Jaka jest Twoja stawka za reklamę radiową (licencja na rok)?

 

Na pytanie odpowiedziało 98,41% respondentów.

Q5: Jaka jest Twoja stawka za explainer video (eksploatacja na stronach mediów społecznościowych, kanale YouTube/Vimeo oraz stronie internetowej klienta? (bez kampanii)

 

Na pytanie odpowiedziało 98,41% respondentów.

Q6: Jaka jest Twoja stawka za szkolenia (e-learning) i prezentacje wewnątrz-firmowe (np. Intranet firmy) za stronę A4?

 

Na pytanie odpowiedziało 98,41% respondentów.

Q7 Jaka jest Twoja stawka za nagrania do gier komputerowych? Wskaż czy jest to stawka za dzień, godzinę, projekt lub inną jednostkę.

 

Na pytanie odpowiedziało 77,77% respondentów.

 

Gry A:

Dwie osoby odpowiedziały, że wyceniają gry A „indywidualnie”.

 

Gry AA:

Trzy osoby odpowiedziały, że wyceniają gry AA „indywidualnie”.

 

Gry AAA:

Dwie osoby odpowiedziały, że wyceniają gry AAA „indywidualnie”.

 

Spośród 19 osób, które mają ustalone ceny na wszystkie trzy typy gier, 15 osób bierze pod uwagę budżet przy wycenie. 4 osoby miały stawki identyczne dla każdego typu gry.

 

Q8 Jaka jest Twoja stawka za niżej wymienione usługi lektorskie?

 

Na pytanie odpowiedziało 96,82% respondentów.

Odpowiedzi na pytanie dotyczące wyceny systemów IVR można podzielić na 5 typów:

Podobnie do systemów IVR, respondenci odpowiadali na pytanie o wycenę dubbingu na kilka sposobów:

Dodatkowo jedna osoba podała cenę 60 złotych za stronę i jedna odpowiedziała „2.5 zł za plik do 10 słów”. Dwie osoby podały stawki za minutę (prawdopodobnie materiału) – 35 zł oraz 150 zł. Dwóch innych respondentów powiedziało, że wycenia dubbing „indywidualnie”.

 

Q9 Gdy pracujesz z klientami z krajów, gdzie stawki rynkowe są wyższe, czy wyceniasz swoje usługi według stawek polskich czy stawek rynkowych w kraju klienta?

 

Na pytanie odpowiedziało 96,82% respondentów.

Gdy respondenci pracują z klientami zagranicznymi, gdzie wielokrotnie stawki rynkowe są znacznie wyższe, 50,82% z nich wycenia swoje usługi według stawek w kraju klienta. 34,43% pracuje za te same stawki co w Polsce. 14,75% zaznaczyło odpowiedź „Inne (wyjaśnij)”. W polu na komentarz znalazły się następujące odpowiedzi:

 

„Stawki na pewno o wiele wyższe niż polskie, ale nie wiem, czy takie jak w kraju klienta, bo ich nie znam. Często zlecenia z zagranicy dostaję zwykle od razu z propozycją cenową.”

 

„Stawki spotykają się w połowie między polskimi a np. brytyjskimi. Na pewno drożej niż dla polskich Zleceniodawców.”

 

„Najczęściej stawka jest mi proponowana wg stawek rynkowych w kraju klienta.”

 

„Nie miałem takiej okazji, ale skłaniam się do pracy za stawki, które obowiązują w danym kraju, może niewielka negocjacja”

 

„W zależności od rynku”

 

W pozostałych komentarzach lektorzy napisali, że nie wiedzą, gdyż nie pracują lub do tej pory jeszcze nie pracowali z zagranicznymi klientami.

 

Q10 Jeżeli chcesz poznać wyniki tej ankiety, podaj swój adres email. Adres Twój będzie użyty tylko w celu przesłania Ci wyników ankiety.

 

Zdecydowana większość respondentów (87,30%) zostawiła swój adres email, okazując w ten sposób zainteresowanie wynikami ankiety.

3.2 Wyniki ankiety w kontekście lat doświadczenia lektora

 

Poniższe informacje przedstawią stawki lektorskie w zależności od liczby lat doświadczenia lektora.

 

Q2 Jaka jest Twoja stawka za reklamę TV (licencja na rok)?

 

Reklama w telewizji lokalnej:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 11-15 latami doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów z 6-10 latami doświadczenia, najmniejsze u lektorów z 11-15 latami doświadczenia.

 

Reklama w telewizji regionalnej:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 11-15 latami doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z ponad 20 latami doświadczenia.

 

Reklama w telewizji ogólnopolskiej:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 11-15 latami doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z ponad 20 latami doświadczenia.

 

Q3 Jaka jest Twoja stawka za reklamę internetową (licencja na rok)?

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 1-5 lat doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z ponad 16-20 latami doświadczenia.

 

Q4 Jaka jest Twoja stawka za reklamę radiową (licencja na rok)?

 

Reklama w radiu lokalnym:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 11-15 latami doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z 11-15 latami doświadczenia.

Reklama w sieci lokalnych stacji radiowych:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 11-15 latami doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z 11-15 latami doświadczenia.

 

Reklama w radiu ogólnopolskim:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 6-10 latami doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z ponad 20 latami doświadczenia.

 

Reklama w radiu internetowym:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 11-15 latami doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z 11-15 latami doświadczenia.

 

Q5: Jaka jest Twoja stawka za explainer video (eksploatacja na stronach mediów społecznościowych, kanale YouTube/Vimeo oraz stronie internetowej klienta? (bez kampanii)

Lektorzy z ponad 20 latami doświadczenia mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 1-5 lat doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z 16-20 latami doświadczenia.

 

Q6: Jaka jest Twoja stawka za szkolenia (e-learning) i prezentacje wewnątrz-firmowe (np. Intranet firmy) za stronę A4?

Lektorzy z ponad 20 latami doświadczenia mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 11-15 latami doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają 1-5 lat doświadczenia; najmniejsze zaś u lektorów z 16-20 latami doświadczenia.

 

Q7 Jaka jest Twoja stawka za nagrania do gier komputerowych? Wskaż czy jest to stawka za dzień, godzinę, projekt lub inną jednostkę.

 

Ze względu na wąską specjalizację, jak i różnorodne metody ustalania stawek, nie ma wystarczająco danych, które by przedstawiły obraz rynku w kontekście doświadczenia lektora.

 

Q8 Jaka jest Twoja stawka za niżej wymienione usługi lektorskie?

 

Nagrania telefoniczne – jedna wiadomość:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 1-5 lat doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z 1-5 lat doświadczenia.

 

Systemy IVR

 

Ze względu na to, że lektorzy mają różnorodne metody ustalania stawek za systemy IVR (za komunikat, stronę, minutę, itp.) trudno byłoby oddać obraz rynku dla każdej grupy.

 

Wskazanie sponsorskie – TV:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 1-5 lat doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z 16-20 latami doświadczenia.

 

Wskazanie sponsorskie – radio:

Lektorzy z najmniejszym doświadczeniem (mniej niż rok) mieli najwyższe średnie stawki, najniższe zaś lektorzy z 1-5 lat doświadczenia. Największe rozbieżności cenowe zanotowano u lektorów, którzy mają mniej niż rok doświadczenia; najmniejsze u lektorów z 16-20 latami doświadczenia.

 

Dubbing:

 

Ze względu na wąską specjalizację, jak i różnorodne metody ustalania stawek, nie ma wystarczająco danych, które by przedstawiły obraz rynku.

 

3.3 Najpopularniejsze stawki

 

Jak już się dowiedzieliśmy z powyższych informacji, stawki lektorskie są bardzo zróżnicowane i nie są zależne od doświadczenia lektora. Poniższa lista przedstawia najczęściej występujące stawki dla każdej kategorii:

 

  • Reklama (telewizja lokalna) – 100

  • Reklama (telewizja regionalna) – 500

  • Reklama (telewizja ogólnopolska) – 1.500

  • Reklama internetowa – 1.000

  • Reklama (radio lokalne) – 50

  • Reklama (sieć stacji lokalnych) – 200

  • Reklama (radio ogólnopolskie) – 800

  • Reklama (radio internetowe) – 100

  • Explainer video – 200

  • E-learning – 50

  • Gry A – 100

  • Gry AA – 200

  • Gry AAA – 1.000

  • Telefonia (jeden komunikat) – 100

  • Systemy IVR – 1.000

  • Wskazanie sponsorskie (TV) – 800

  • Wskazanie sponsorskie (radio) – 50 

  • Dubbing – 100

4. Podsumowanie

 

4.1 Podsumowanie wyników

 

Odzew lektorów na ankietę był bardzo budujący. W wiadomościach, które dostałam lektorzy pisali, że ankieta napawa ich nadzieją, gratulowali mi pomysłu, „kibicowali” i dziękowali za inicjatywę. Inne osoby pisały, że wreszcie coś robimy, że ktoś się wreszcie za to zabrał na poważnie. Potrzeba wyrażona w korespondencji z lektorami w wiadomościach prywatnych i na Facebooku znalazła również odzwierciedlenie w wynikach ankiety. Potwierdzają one, że w Polsce nie ma stawek rynkowych za usługi lektorskie, a jedynie „stawki, za które pracuję już od kilku lat”. Rozbieżności w stawkach udowadniają, że traktowanie ich jako temat tabu szkodzi naszej profesji. Czy klient na tym korzysta? W pewnym sensie tak, bo może przebierać w cenach, ale czy my chcemy być angażowani w produkcjach, gdzie decydującym czynnikiem jest cena? Domyślam się, że studia, z którymi współpracujemy, również nie chciałyby pracować nad projektami, gdzie cena, a nie jakość, jest najważniejsza.

 

Jednak zaniżanie stawek przez lektorów często nie jest umyślne. Brak związku zawodowego i wsparcia kolegów po fachu oraz traktowanie stawek jako temat tabu sprawia, że lektor czuje się osamotniony, więc próbuje sam i uczy się na swoich błędach. Brak źródła, które mogłoby posłużyć jako przewodnik do ustalania stawek prowadzi również do skrajnych różnic w stawkach poszczególnych lektorów.

 

W przeważającej większości najwyższe średnie stawki mieli lektorzy, którzy mają mniej niż rok doświadczenia. Wśród tych respondentów stawki były również najbardziej rozbieżne, co by potwierdzało fakt, że początkujący lektor nie wie, jak wyceniać swoje usługi, w związku z czym mamy do czynienia ze stawkami skrajnie niskimi i skrajnie wysokimi. Najniższe stawki mieli lektorzy z 11-15 latami doświadczenia oraz 1-5 lat doświadczenia. Najbardziej zbieżne mieli ci, którzy mają 11 lat doświadczenia i więcej. Ta zbieżność cen wśród najbardziej doświadczonych lektorów świadczy o tym, że lata doświadczenia nauczyły ich, ile mniej więcej powinna kosztować konkretna usługa, chociaż i tu były duże różnice pomiędzy lektorami z tym samym doświadczeniem.

 

4.2 Rate card

 

Największym wyzwaniem w sporządzeniu tego cennika była rozbieżność stawek podanych przez lektorów. Uśrednianie ich pokazałoby „tanim” lektorom jakie mają możliwości, ale w ten sposób nie byłoby pomocne dla lektorów, którzy biorą więcej.

 

W związku z powyższym, jak i z faktem, iż polski rynek nigdy nie miał czegoś takiego jak uniwersalne stawki praktykowane przez każdego profesjonalnego lektora, podanie konkretnej ceny za, na przykład, reklamę ogólnopolską, spotkałoby się prawdopodobnie z falą krytyki, a co ważniejsze, nie byłoby dla nikogo pomocne.

 

Poniższy cennik został sporządzony po wielu przemyśleniach jak ustandaryzować coś, co rządzi się własnymi prawami, bo takie można odnieść wrażenie patrząc się na wyniki. Jak zaczęłam rozsyłać ankietę, moim zamiarem było stworzenie listy stawek z konkretnymi cenami za każdą usługę.  Wydaje mi się, że w tym momencie jest jeszcze na to za wcześnie. Biorąc pod uwagę różnorodność stawek, rynek nie jest jeszcze na to gotowy. Niemniej jednak celem ankiety było postawienie kroku naprzód w kwestii ustandaryzowania stawek i ten cel udało się jej osiągnąć. W związku z tym „rate card” nie zawiera konkretnych stawek, ale przedziały cenowe za każdą usługę.

 

Aby uzyskać przedziały, które by były pomocne dla każdego lektora, nie brane były pod uwagę stawki respondentów, którzy pracują jako lektor mniej niż rok. Dolna granica stanowi zaokrągloną średnią stawek pozostałych lektorów, górna zaś najwyższą zadeklarowaną przez nich stawkę.

 

Telewizja

Radio

Internet

E-learning/filmy szkoleniowe

Telefonia

* Lektor powinien ustalić jaką maksymalną liczbę komunikatów nagra w tej cenie.

Dubbing

Gry

 

Ze względu na niewystarczającą ilość danych, ceny za gry są jedynie cenami orientacyjnymi, oszacowanymi na podstawie zebranych wyników. Propozycję konkretnej wyceny utrudnia również fakt, że lektorzy mają różne sposoby wyceniania gier, a niektórzy z nich nie rozróżniają pomiędzy grami nisko- i wysokobudżetowymi w swoich wycenach.

4.3 Praca z zagranicznymi klientami

 

W większości przypadków klienci zagraniczni to klienci z krajów, w których stawki rynkowe są znacznie wyższe. Lektorzy, którzy pracują z nimi za polskie stawki, nie tylko sami pozbawiają się okazji zarobienia więcej, ale obniżają stawki dla innych lektorów, którzy znają stawki w kraju klienta i chcą je wyegzekwować. Tylko ponad połowa respondentów (50,82%) zadeklarowała, że wycenia swoje usługi według stawek w kraju klienta.

 

Tendencje spadkowe stawek to fenomen na skalę międzynarodową, więc żądając stawek lokalnych polscy lektorzy pomagają nie tylko sobie, ale i kolegom z kraju klienta.

 

Głównym powodem, dla którego lektorzy pracują z klientami zagranicznymi za stawki polskie, jest brak wiedzy o tym jak wycenić usługę, jeśli nie znamy realiów rynku klienta. Z tego powodu, stworzyłam tę oto stronę z informacjami na temat stawek w Austrii, Francji, Hiszpanii, Niemczech, Portugalii, Stanach Zjednoczonych, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii (stawki we Francji są to stawki doświadczonego lektora, który zapewnił mnie, że za takie pracują profesjonalni lektorzy w jego kraju.).

 

4.4 Rady dla początkujących lektorów

 

Częstymi błędami popełnianymi przez nowych lektorów są:

  • brak znajomości stawek innych lektorów

  • zaniżanie cen, gdyż „jesteśmy nowi i chcemy wejść na rynek”

  • wycenianie każdej produkcji według liczby słów lub długości nagrania, a nie według pola eksploatacji

  • lub, o zgrozo, praca za darmo!

 

Zdobywanie doświadczenia pracując za darmo lub zaniżając stawki wbrew pozorom nie jest dobre dla początkującego lektora. Lektor nie jest oceniany według swojego CV, ale według jakości swoich próbek. Początkujący lektorzy, którzy obawiają się, że żądając stawek rynkowych będą nie w porządku wobec doświadczonych kolegów, nie muszą się martwić. Nawet z identycznymi stawkami doświadczony lektor i tak zarobi więcej, bo jest w stanie wykonać więcej zleceń w ciągu dnia niż początkujący i, co ważniejsze, spędził wiele lat budując swój biznes, więc ma stałych klientów. Żądając takich samych stawek, nie wyrządzamy szkody doświadczonym kolegom, ale robimy im przysługę i dbamy o interesy naszego rynku. 

 

Zamiast mówić, ile to projektów nagraliśmy, które były za darmo lub za niskie stawki i wysyłać mierne próbki do potencjalnych klientów, lepiej nauczyć się fachu, ćwiczyć codziennie (można zacząć nawet bez sprzętu – czytanie na głos ze zrozumieniem to podstawa pracy lektora), zbadać rynek i stawki, i jak się osiągnie profesjonalny poziom, nagrać próbki i zacząć pracę za stawki, za które pracuje profesjonalny lektor. 

 

Jest wiele czynników, które decydują o tym, że klient wybierze tego lektora, a nie innego. Cena nie powinna być jednym z nich. Lektor, który zaniża stawki, psuje rynek i nigdy nie będzie się w stanie utrzymać z lektorki.

 

4.5 Kolejne kroki

 

Kultury rynku nie zmieni się z dnia na dzień, ale jeżeli wielu z nas zrobi po małym kroku do przodu, będzie to miało stosowny wydźwięk w środowisku lektorskim.

 

Rate card – cennik stawek rynkowych

 

Od tej pory lektorzy będą mogli odnosić się do cennika by stosownie wycenić swoją usługę. Będą mogli również dzięki niemu oszacować, czy stawka proponowana przez klienta jest sprawiedliwa, hojna czy niska. Da im to możliwość podjęcia świadomej decyzji, kiedy należy odejść od negocjacji. Warto zachęcać naszych kolegów do konsultowania cennika w celu ustandaryzowania stawek, abyśmy byli wybierani nie ze względu na cenę, ale ponieważ nasz głos pasuje do projektu, ponieważ oferujemy wysoką jakość i/lub ponieważ klient lubi z nami pracować.

 

Cennik nie zawiera stawek za nowe technologie typu Text-to-Speech, synteza głosu, wirtualna rzeczywistość, aplikacje dla Alexy czy Google Assistant.

 

Związek zawodowy

 

Lektor jako wolny strzelec nie ma stawki minimalnej, ani komfortu gwarancji miesięcznej pensji. Budowanie i prowadzenie własnego mikro-biznesu to ciężka praca, ciągnąca za sobą różne ryzyka. Lektorzy, tak jak inni uprawiający wolny zawód, są narażeni na przeróżne niebezpieczeństwa, nie tylko w związku tendencją spadkową stawek, ale również w przypadku, gdy klient nie chce nam zapłacić. Pomoc prawnicza często kosztuje więcej niż samo zlecenie, więc nie opłaca się lektorowi zatrudniać prawnika. Biorąc pod uwagę, że dzięki rozwojowi technologii wielu lektorów pracuje w domu, dochodzi również czynnik izolacji. Izolacja ta nie tylko negatywnie wpływa na zdrowie psychiczne, ale również przyczynia się do braku przepływu informacji. Fora internetowe w pewnym stopniu pomagają zaradzić temu problemowi, ale biorąc pod uwagę jak trudno jest lektorom otwarcie rozmawiać, na przykład o stawkach, potrzebny jest związek zawodowy, któremu będą mogli zaufać i który będzie dbał o ich interesy.

 

Zwiększenie reprezentacji kobiet

 

Pomimo, iż ankieta nie pytała respondentów o ich płeć, z adresów email, z których można było ją wywnioskować (33), tylko 21% stanowiły kobiety (7).  Koreluje to z procentem ogłoszeń zamieszczonych w dwóch grupach lektorskich na Facebooku pomiędzy 1 maja 2019 a 30 września 2019, spośród których tylko 24% procent ofert było przeznaczone dla głosów kobiecych. W porównaniu z rynkami zachodnimi, gdzie reprezentacja kobiet plasuje się na równi z mężczyznami, polski rynek lektorski prezentuje się jako rynek konserwatywny, nie odzwierciadlający polskiego społeczeństwa. W Polsce 51,8% społeczeństwa to kobiety, stanowią więc ponad połowę konsumentów. By dotrzeć to tej grupy konsumenckiej, potrzeba głosów kobiecych, chyba że marketerzy jeszcze wierzą, że każda polska kobieta zrobi tak, jak jej powie mężczyzna? Kobiety w dzisiejszych czasach podejmują większość decyzji o zakupie w swoich gospodarstwach domowych i robią wszystko to, co kiedyś było domeną wyłącznie mężczyzn. Według Josepha F. Coughlina z Massachusetts Institute of Technology w przyszłości w naszych społeczeństwach będą przewodziły starsze kobiety, warto więc zacząć już teraz budować więź tak ważnym konsumentem.

 

W związku z tym, jednym z pierwszych zadań przyszłego związku lektorskiego powinno być podjęcie działań na rzecz pogłębienia wśród maketerów świadomości w zakresie korzyści płynących z użycia głosu kobiecego. Dobrym pomysłem byłoby zorganizowanie badania mającego na celu poznanie opinii konsumentów, o tym jak głosy kobiece i męskie wpływają na ich decyzje o zakupie.

 

Dialog z klientami

 

Niewątpliwe słabym punktem tego cennika jest fakt, że został on opracowany bez wkładu studiów nagraniowych i innych klientów korzystających z usług lektorskich. Następnym logicznym krokiem jest opracowanie cennika we współpracy z klientami.

 

Podziękowania

 

Na koniec chciałabym podziękować wszystkim lektorom, którzy wzięli udział ankiecie oraz portalowi PolscyLektorzy.pl, za wsparcie akcji. Dziękuję również tym, którzy przesłali mi przemiłe wiadomości, które mnie zapewniły, że zadanie, którego się podjęłam nie było daremne. Mam nadzieje, że raport okaże się dla Was pomocny i interesujący, oraz że będzie początkiem dialogu, mającego na celu podwyższenie rangi naszego zawodu oraz polepszanie warunków pracy lektora.